Вёска Эрштермай

"А вось яурэi, якiя яшчэ у раннi перыяд Вялiкага княства Лiтоускага сталi сялiцца на яго тэрыторыi, не маюць у тапанiмii Беларусi нiводнай назвы этнанiмiчнага паходжання. Гэта можна вытлумачыць тым, што для свайго размяшчэння яны выбралi не пустэльныя месцы, дзе трэба было уласнымi рукамi будаваць паселiшчы i атрымаць права даваць яму iмя самога прышлага народа, а адразу па прыбыццi у чужы край iмкнулiся  займець жытло ва ужо сфармiраваных мястэчках i гарадах. У iх мiкратапанiмii яўрэйскi элемент ужо прысутнiчае i гэта зусiм лагiчна, бо ў многiх пасяленнях такога тыпу на людзей даннай нацыi даводзiлася больш за палову агульнай колькасцi насельнiцтва.
Хочацца звярнуць увагу на такi факт. Да 1968 г. у  Жлобiнскiм раёне захоўвалася назва  населенага пункта, утворанага  ад яўрэйскага слова Эрштэрмай, што значыць Першы Май. Але паколькi з прычыны правядзення у гады Вялiкай Айчыннай вайны палiтыкi фашысцкага генацыду у дачыненнi да яўрэйскага насельнiцтва у памянёнай вёсцы, пасля выгнання акупантаў яўрэi больш не пражывалi, мясцовыя улады пайшлi на яе перайменаванне. Новая назва не зусiм удалая - Адраджэнне, бо у гэтай вёсцы так i не удалося адрадзiць усё тое адметнае, што адрознiвала б яе ад суседнiх населеных пунктаў".
Крынiца:  Лыч Л.М. "Назвы зямлi беларускай". Мн., 1994. С.38-39.


Вёска Эршэтэрмай была далёка  не адзiным паселiшчам такога тыпу на Беларусi. Беларускi паэт Сяргей Законнiкаў узгадвае успамiны сваёй мацi ("Вячэра пад райскiм дрэвам"// Полымя. 1992. №11. C.128).  У даваенны час на Ушаччыне (Вiцебская вобласць) iснавала вёска Слабада, большасць жыхароў якой складалi яўрэi. Адпаведна, iснаваў у гэтых мясцiнах i калгас "Ротэ фельд" ("Чырвонае поле"), старшынямi якога у розныя часы былi Цымкiн i Коган. Прычым калгас быу даволi заможны. Сведчаннем таму той факт, што мелася у калгасе свая ваўначоска. Пад час Вяликай Айчыннай вайны яўрэйскае насельнiцтва вёскi Слабада было знiшчана. Страцiў пасля вайны сваю назву i калгас. Цяпер гэта стаў калгас iмя У.I. Ленiна.
Крынiца: Шур  В. Некаторыя асабливасцi анамастычнай лексикi беларускiх яўрэяў//Беларусика. Кн.4., Мн., 1995.