| Деревня Эрштермай

      "А вось яурэi, якiя яшчэ у раннi перыяд Вялiкага княства Лiтоускага сталi сялiцца на яго тэрыторыi, не маюць у тапанiмii Беларусi нiводнай назвы этнанiмiчнага паходжання. Гэта можна вытлумачыць тым, што для свайго размяшчэння яны выбралi не пустэльныя месцы, дзе трэба было уласнымi рукамi будаваць паселiшчы i атрымаць права даваць яму iмя самога прышлага народа, а адразу па прыбыццi у чужы край iмкнулiся  займець жытло ва ужо сфармiраваных мястэчках i гарадах. У iх мiкратапанiмii яўрэйскi элемент ужо прысутнiчае i гэта зусiм лагiчна, бо ў многiх пасяленнях такога тыпу на людзей даннай нацыi даводзiлася больш за палову агульнай колькасцi насельнiцтва.

      Хочацца звярнуць увагу на такi факт. Да 1968 г. у  Жлобiнскiм раёне захоўвалася назва  населенага пункта, утворанага  ад яўрэйскага слова Эрштэрмай, што значыць Першы Май. Але паколькi з прычыны правядзення у гады Вялiкай Айчыннай вайны палiтыкi фашысцкага генацыду у дачыненнi да яўрэйскага насельнiцтва у памянёнай вёсцы, пасля выгнання акупантаў яўрэi больш не пражывалi, мясцовыя улады пайшлi на яе перайменаванне. Новая назва не зусiм удалая - Адраджэнне, бо у гэтай вёсцы так i не удалося адрадзiць усё тое адметнае, што адрознiвала б яе ад суседнiх населеных пунктаў".

      Крынiца:  Лыч Л.М. "Назвы зямлi беларускай". Мн., 1994. С.38-39.

      Вёска Эршэтэрмай была далёка не адзiным паселiшчам такога тыпу на Беларусi. Беларускi паэт Сяргей Законнiкаў узгадвае успамiны сваёй мацi ("Вячэра пад райскiм дрэвам"// Полымя. 1992. №11. C.128).  У даваенны час на Ушаччыне (Вiцебская вобласць) iснавала вёска Слабада, большасць жыхароў якой складалi яўрэi. Адпаведна, iснаваў у гэтых мясцiнах i калгас "Ротэ фельд" ("Чырвонае поле"), старшынямi якога у розныя часы былi Цымкiн i Коган. Прычым калгас быу даволi заможны. Сведчаннем таму той факт, што мелася у калгасе свая ваўначоска. Пад час Вялiкай Айчыннай вайны яўрэйскае насельнiцтва вёскi Слабада было знiшчана. Страцiў пасля вайны сваю назву i калгас. Цяпер гэта стаў калгас iмя У.I. Ленiна.

      Крынiца: Шур  В. Некаторыя асаблiвасцi анамастычнай лексiкi беларускiх яўрэяў//Беларусiка. Кн.4., Мн., 1995.

/ Наверх

/ А. Фридман, 09.02.2001

	Другие статьи в этом разделе:

 Вывеска Белорусского Государственного Университета /  06.06.2003 -> Вывеска Белорусского Государственного Университета... [ дальше... ]

 Герб БССР (вторая половина 20-х гг.) /  14.03.2002 -> Герб БССР (вторая половина 20-х гг.)... [ дальше... ]

 Еврейские народные песни о Сталине /  22.04.2001 -> Книги бывают разные... Данная - "Еврейские народные песни о Сталине" - яркое отражение жуткой тоталитарной эпохи... [ дальше... ]

 Клеймо /  16.09.2002 -> Титульный лист петербуржского журнала "Еврейская жизнь" (№ 7 за июль 1905 года). Найден Александром Фридманом... [ дальше... ]

 Книжный вандализм /  19.10.2002 -> Страница второго тома варшавского издания "Zydzi w Polsce odrodzonej" (1936). Найдена Александром Фридманом в... [ дальше... ]

 Обращение 115 минчан /  03.12.2001 -> Президенту Союза белорусских еврейских общественных объединений и общин Левину Леониду Менделевичу, Президенту Иудейского религиозного объединения в Республике Беларусь Дорну Юрию... [ дальше... ]

 Печать /  25.10.2002 -> Так выглядела печать главной библиотеки Беларуси - Государственной Библиотеки БССР имени В.И. Ленина в 20-е годы... [ дальше... ]

 Вялiкi Сейм 1788-92 гг. /  01.06.2000 -> Нiжэй гаворка пойдзе пра адну з самых знакамiтых падзей у гiсторыi Рэчы Паспалiтай - Сейм 1788-92 гадоў. Гэты была па сутнасцi апошняя спроба рэформ у краiне неўзброеным шляхам, была прынята першая ў Свеце канстытуцыя... [ дальше... ]